Nazwa projektu: „Kompleksowy projekt ochrony gatunków i siedlisk przyrodniczych na obszarach zarządzanych przez PGL Lasy Państwowe"

Zrealizowany w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 działanie 2.4 Ochrona przyrody i edukacja ekologiczna.

Okres realizacji: 2017-2023

Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe
przy wsparciu Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych jako jednostki realizującej projekt (JRP)

Cel projektu: poprawa stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, występujących na obszarach Natura 2000, leżących na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe..

Cele szczegółowe: polepszenie lub przywrócenie właściwych warunków siedliskowych, zabezpieczenie ostoi występowania i miejsc rozrodu populacji zagrożonych gatunków oraz redukcja zagrożeń, ograniczenie rozprzestrzeniania się obcych gatunków inwazyjnych.

Zakres projektu obejmuje wykonywanie działań – najlepszych praktyk w ochronie gatunków i siedlisk, zgodnie z zapisami planów zadań ochronnych, planów ochrony oraz planów urządzenia lasu sporządzonych dla obszarów Natura 2000.

Katalog wykonanych prac:

• dostosowanie składu gatunkowego do potrzeb gatunku lub siedliska,
• zabiegi czynnej ochrony siedlisk (w tym np. ekstensywne użytkowanie kośne lub kośno-pastwiskowe łąk, budowa zastawek, przegród, blokowanie rowów melioracyjnych w celu utrzymania określonego uwilgotnienia),
• zabiegi czynnej ochrony gatunków (w tym: wieszanie budek lęgowych, budowa platform lęgowych, zabezpieczanie miejsc rozrodu, lęgowisk, zimowisk, sadzenie roślin żywicielskich dla motyli i in.),
• zwalczanie inwazyjnych gatunków obcych (np. czeremchy amerykańskiej, rdestowców),
• monitorowanie występowania gatunków chronionych,
• kanalizacja ruchu turystycznego (np. tworzenie i wyposażenie ścieżek edukacyjnych, tras nordic walking),
• ograniczenie drapieżnictwa (duże zagrożenie dla chronionych gatunków ptaków stanowią drapieżniki, których presję ograniczano w różny sposób, np. przez odstrzał, odłów i wywiezienie w dalsze rejony, zastosowanie odstraszających preparatów).

Zasięg realizacji projektu pn. "Kompleksowy projekt ochrony gatunków i siedlisk przyrodniczych na obszarach zarządzanych przez PGL Lasy Państwowe"

Mapa 1. Nadleśnictwa biorące udział w projekcie oraz obszary Natura 2000, na których był on realizowany

Kliknij, aby powiększyć:

Nazwa projektu:

"Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – zapobieganie, przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów"

Samochody ratowniczo-gaśnicze podczas manewrów przeciwpożarowych w Nadleśnictwie Myszyniec

Planowany okres realizacji: 2016-2019 r.

Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe

Głównym celem projektu jest zmniejszenie negatywnych skutków wywoływanych przez pożary w lasach oraz sprawne lokalizowanie źródła zagrożenia i minimalizowanie strat, a w dalszej perspektywie – zmniejszenie średniej powierzchni pożarów i rozszerzenie obserwacji obszarów leśnych, szczególnie w nadleśnictwach zakwalifikowanych do I kategorii zagrożenia pożarowego.

Cele uzupełniające:

• rozszerzenie obserwacji obszarów leśnych,

• szybsze i bardziej precyzyjne określenie miejsca powstania pożaru,

• dokładniejsze prognozowanie zagrożenia pożarowego na podstawie danych meteorologicznych,

• skrócenie czasu dotarcia jednostek LP na miejsce pożaru.

Dofinansowanie zostanie przeznaczone na:

• rozwój i modernizację systemów wczesnego ostrzegania i prognozowania zagrożeń, w tym:

  • budowę i modernizację dostrzegalni przeciwpożarowych (124 szt.)

  • zakup nowoczesnego sprzętu umożliwiającego lokalizację i wykrywanie pożarów (170 szt.)

  • doposażenie punktów alarmowo-dyspozycyjnych (PAD) (37 szt.)

  • budowę stacji meteorologicznych (12 szt.)

• wsparcie techniczne systemu ratowniczo-gaśniczego na wypadek wystąpienia pożarów lasów, w tym:

  • zakup samochodów patrolowo-gaśniczych (67 szt.) – w tym Nadleśnictwo Myszyniec

Wartość projektu

Planowany całkowity koszt realizacji projektu wynosi 78 894 108,59 zł

Maksymalna kwota wydatków kwalifikowalnych wynosi 56 500 000,00 zł

Maksymalna kwota dofinansowania z funduszy europejskich wynosi 48 025 000,00 zł

1. Leśna ścieżka rowerowa „Jezioro Krusko"
2. Wielofunkcyjny zbiornik pożarowy Serafin
3. Budowa i modernizacja leśnych dróg pożarowych
4. Zachowanie zasobów genowych i hodowli selekcyjnej drzew
5. Rewitalizacja i modernizacja szkółki    

 Celem głównym projektu było:

• ukierunkowanie ruchu turystycznego w chronionych obszarach przyrodniczych: Rezerwat przyrody Torfowisko Serafin, obszar Natura 2000 (SOO PLH140049 Myszynieckie Bory Sasankowe)
• zabezpieczenie wody do celów gaśniczych na wypadek pożaru,
• ochrona przeciwpożarowa obszarów leśnych poprzez budowę i modernizację leśnych dróg pożarowych.
• ochrona i zachowanie leśnych zasobów genowych w 401 regionie nasiennym

Dodatkowe cele projektu: edukacyjne, turystyczne (z uwzględnieniem podziału na segmenty: turystyki edukacyjno-rekreacyjnej, aktywnej, kulturowej), wzrost roli kulturotwórczej regionu poprzez wykorzystanie elementów architektury regionalnej w obiektach turystycznych (wiaty, zadaszenia).

1.    Osiągnięte efekty:

• Ukierunkowany ruch turystyczny bezpośrednio przełożył się na zmniejszoną ilość pożarów lasu
• Inwestycje: Leśna ścieżka rowerowa Krusko oraz Wielofunkcyjny zbiornik pożarowy Serafin służą realizacji celów ochrony  przeciwpożarowej i turystyczno edukacyjnej.
• Przystanki leśnej ścieżki edukacyjnej wykorzystywane są przez lokalne i regionalne placówki oświatowe jako narzędzie dydaktyczne
• Inwestycja pn. „Rewitalizacja i modernizacja szkółki" pozwala na pełne zaspokojenie potrzeb, w zakresie produkcji Leśnego Materiału Rozmnożeniowego, wszystkich właścicieli lasów w wyznaczonym 401 regionie nasiennym oraz materiału wykorzystywanego poza wyznaczonym regionem pochodzenia na podstawie odrębnych przepisów prawnych.
• Budowa i modernizacja leśnych dróg pożarowych (128,18 km) wynika z potrzeby ochrony przeciwpożarowej lasów. Dostosowano drogi leśne do wymagań określonych w przepisach w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów.

Droga przed modernizacją (fot.M.Stępień)

Podniesiony standard drogi (fot.M.Stępień)

1.    Wpływ inwestycji na społeczeństwo (aktywizacja ludności).

• Projekt przyczynił się do wzrostu atrakcyjności turystycznej, kulturowej i gospodarczej regionu.
• Odnotowuje się wyraźne zahamowanie depopulacji wsi Serafin. Następuje wzrost inwestycji mieszkaniowych. W okolicy zbiornika ppoż. odnotowano inwestycje rekreacyjne (domki letniskowe). Według informacji uzyskanych z Urzędu Gminy Łyse w latach 2006 – 2012 odnotowano wzrost ilości wydawanych pozwoleń na budowę mieszkaniową.
• Odnotowano wzrost rynkowej ceny nieruchomości gruntowych w okolicy rezerwatu Serafin i zbiornika ppoż.
• Odnotowano rozwój usług agroturystycznych (gmina Łyse 12 gospodarstw, najwyższe ilości w powiecie ostrołęckim).